پنجشنبه 29 شهريور 1397 Thursday 20 September 2018 9 محرم 1440

علل و عوامل عقب ماندگیهای درسی بزرگسالان

علل و عوامل زیادی در کندی یادگیری و به طور کلی عقب ماندگی درسی دخالت دارند که در بعضی موارد یک عامل و گاهی چند عامل دست به دست هم می دهند و موجبات عقب ماندگی ها و مشکلات یادگیری را برای سوادآموزان فراهم می سازند. باید توجه داشت سوادآموزان از حیث نوع و تاثیر این عوامل با یکدیگر متفاوند.

از این رو برای تشخیص عقب ماندگی درسی و مشکلات یادگیری باید احوال و رفتار هر سوادآموز را به صورت مجزا به عنوان یک فرد خاص مورد مطالعه قرار داد.

برخی از علل و عوامل عقب ماندگی درسی و یادگیری سواد آموززان را که نهایتا بعضا موجبات ترک تحصیل آنان را فراهم می نماید را می توان به گروه های زیر تقسیم کرد.

 


 علل و عوامل مربوط به خانواده و محیط کار سوادآموزان:

1ـ شرایط نامساعد اقتصادی : شرایط نامساعد باعث می شود که سواد آموز علاوه بر محرومیت از غذای سالم و کافی و استراحت مناسب برای تامین معاش خود بیشتر به کار و فعالیت بپردازد و فرصت کافی برای درس خواندن پیدا نکند.

2ـ پایین بودن سطرح فرهنگی : چنانچه سطح فرهنگیی  خانواده پایین باشد افراد آن خانواده تمایلی به کسب سواد یا مطالعه کتاب ، روزنامه و مجله و گوش دادن به رادیو و مشاهده تلویزیون و غیره در جهت بالا بردن معلومات و سطح دانش خود نشان نمی دهند. باید دانست فقر اقتصادی و فرهنگی که به طور متقابل درپیدایش یکدیگر تاثیر دارند از عوامل مهم مخل یادگیری و کاهش انگیزه سواد آموزان محسوب می شودو در بعضی جهات موجب ترک تحصیل سوادآموزان می گردد.

3ـ اختلافات موجود در خانواده : وجود اختلاف در خانواده موجب می شود میان افراد آن خانواده عدم اطمینان خاطر ایجاد شود و همین امر به نوبه خود باعث خواهد شد که هیچ یک از افراد تمایلی به امر تعلیم خود و یکدیگر نشان ندهند و از این مسئله مهم غافل بمانند.

4ـ گرفتاریههای شخصیو شغلی: وجود مشکلات شخصی و گرفتاریهای خانوادگی و شغلی مخالفت کارفرما ، کثرت وظایف مسئولیت های افراد خانواده عواملی هستند که فرصت سوادآموزی را از خانواده سلب می کنند.

5ـ جاذبه های خارج از محیط کلاس: جالب بودن عوامل موجود در خانه ، محل کار و زندگی موجب می شود افراد بیشتر به آن عوامل توجه داشته و به انجام دادن فعالیتهای آموزشی رغبتی نشان ندهند و در نتیجه به طور مرتب در کلاس حضور پیدا نکند و نهایتا به ترک تحصیل نیز منجر خواهد گردید.

 


 علل و عوامل مربوط به سوادآموزان:

1ـ علل و عوامل بدنی :

1ـ محدودیت از سلامت عمومی و مناسب نبودن شرایط جسمی

2ـ معایب حسی : کری جزئی ـ کوری جزئی

3ـ اشکالات حرکتی که موجب ایجاد مشکلات سخن گفتن می شوند.

4ـ ناراحتیها و اضطرابهای مربوط به مراکز عصبی

5ـ ناهماهنگی حسی و حرکتی و ادراکی مانند معکوس نویسی و کوری یا کری کلمات

6ـ اضطرابهای زبان و اشکال دردستگاههای سخن گویی مانند لکنت زبان

 


 علل ذهنی:

1ـ نقص هوشی (که درمان آن تقریبا دشوار است و در حدود 10% حالات عقب ماندگی درسی به کم هوشی مربوط است)

2ـ ضعف حافظه و یادگیری ( معمولا حافظه کوتاه مدت از سنین 45 سال به بعد کاهش می یابد)

3ـ کمی استعداد ( در این خصوص یادگیری افراد با هم متفاوت است)

4ـ عدم توانایی و پیش نرفتن همزمان با سایر همکلاسان که بستگی به دقت نکردن، ضعف هوش و حافظه و بی علاقه بودن به مواد درسی و مشکلات یادگیری دارد.

 


 علل و عوامل عاطفی ، روانی و اجتماعی:

1ـ کمرویی و خجالت کشیدن

2ـ عدم اعتماد به نفس

3ـ نداشتن محرک و انگیزه لازم

4ـ نداشتن مشوق

5ـ اضطراب و ترس از تمسخر

6ـ نفرت و بی علاقگی به درس یا ماده درسی

7ـ حواس پرتی بر اثر اشتغالات فکری

8ـ عدم اطمینان به نتیجه کار خود

9ـ احساس اینکه تحصیل اتلاف وقت است

10ـ فقدان وسایل و امکانات رفت و آمد

11ـ عدم علاقه به آموزشیار کلاس

12ـ عدم علاقه به بعضی از سوادآموزان

13ـ ترس از نمره کم گرفتن

14ـ احساس عدم امنیت در کلاس

15ـ دو زبانه بودن و آشنایی نداشتن به زبان فارسی

16ـ مانع شدن همسر یا سوال خانواده جهت حضور در کلاس

17ـ دور بودن ازخانواده و محیط زندگی

18ـ ترس از یادنگرفتن و احساس شکست کردن

 


  علل و عوامل مربوط به محتوا و مواد آموزشی:

محتوا و مواد آموزشی اثر عمده ای درپیشرفت یا عدمم پیشرفت یادگیری سواد آموزان بزرگسال دارد چنانچه درتهیه و تدوین مواد آموزشی دقیقا نیازها، تواناییها ، علایق ، امیال و ارزشهای سوادآموزان ملحوظ نشده باشد سواد آموزان نه تنها علاقه ای به خواندن آن مواد یا مطالب نشان نمی دهند بلکه این امر سبب می شود که از حضور در کلاس نیز خودداری می کنند.

بعلاوه اگر محتوای مواد آموزشی در جهت افزایش آگاهیهای مختلف دینی ، اجتماعی ، بهداشتی ، اقتصادی و کسب مهارتهای شغلی و حرفه ای سوادآموزان نباشد و تغییر مطلوب در رفتار آنان ایجاد نکند سوادآموزان ممکن است رغبتی به یادگیری آن مطالب نشان ندهند.

علاوه بر موارد فوق عوامل دیگری نیز موجب می شود که سواد آموزان علاقه ای به یادگیری مواد آموزشی نشان ندهند از جمله :

ـ به کارگیری مطالبی که در زندگی روزمره سوادآموزان مفید نباشد

ـ تناسب نداشتن مطالب با امکانات و توان ذهنی و استعداد سوادآموزان

ـ تازگی نداشتن و جذاب و گیرا نبودن مطالب برای سوادآموزان

ـ منطبق نبودن مطالب با تجارب و دانستنیهای سواد آموزان و نوع زندگی آنان

ـ ارتباط منطقی نداشتن مطالب

ـ انطباق نداشتن مطالب با زمان هر جلسه

ـ مفید نبودن و احساس نیاز نکردن سوادآموزان به مطالب

ـ ارتباط نداشتن مطالب با مسائل مورد توجه سواد آموزان

ـ جنبه کاربردی نداشن مطالب

ـ منطبق نبودن مطالب با حوصله سوادآموزان

ـ ایجاد انگیزه و ذوق و علاقه نکردن در سوادآموزان

ـ بی معنا بودن مطالب برای  سواد آموزان

ـ ارتباط نداشتن و نزدیک نبودن مطالب با مهارتهایی که انتظار آموزش دارند

ـ منطبق نبودن مطالب با خصوصیات مناطق مختلف

ـ پیام نداشتن مطالب

ـ تکرار بودن مطالب 

نوشتن دیدگاه